Holistische kijk op het kind

Elzenkring Kinderopvang laat zich inspireren door de antroposofische pedagogiek van Rudolf Steiner. Het gaat om een bewuste manier van opvoeden en een holistische kijk op het kind. Het kind bestaat niet alleen uit cognitie, maar komt op aarde als mens met allerlei kwaliteiten en eigenheid. Aan ons om op zoek te gaan naar het wie het kind is en wat het van ons nodig heeft. Hierbij kan ook gebruik gemaakt worden van de methode ‘inlevend waarnemen’ ontwikkeld door Albert de Vries. Hiermee kunnen we op zoek gaan naar wat het kind op aarde komt brengen en doen. Wij willen afstemmen en aansluiten op het kind.

Ook laten we ons inspireren door andere pedagogen als Emmi Pikler. Zij laat zien hoe echte aandacht voor het kind eruit ziet en het vertrouwen dat zij heeft dat het kind op eigen initiatief en tempo zich ontwikkelt.

Hoe fijn zou het zijn als de kinderen uitgroeien tot mensen die op eigen wijze kunnen bijdragen aan de wereld door creatief te zijn, initiatief te tonen, verantwoordelijkheid te dragen en zich kunnen inleven in anderen.

Hoe kunnen we kinderen helpen MENS worden

Landen op aarde

Het kind landt op aarde in een onbekende wereld. Alle smaken, geuren en beelden zijn nieuw. Het zou fijn zijn als het kind zachtjes mag landen op aarde. Hoe kunnen we hen hierbij helpen? Hoe leren we ze hoe het leven hier gaat? Dit vraagt van ons een bepaald bewustzijn. Hoe richten we de omgeving in? Met welke (zachte) kleuren, geuren en geluiden, mooie beelden aan de muur of in boekjes, echte materialen, biologisch (-dynamische) voeding, niet te warm en te niet koud, natuurlijke kleding en stoffen, mutsje op het hoofdje. We geven het liefde en aandacht.

Langzaam mag de wereld wat groter worden en gaan kinderen op ontdekking. Veel naar buiten de natuur in, klimmen en klauteren, stampen en springen. Zo kan een kind zakken in het eigen lijfje, zijn/haar binnenwereld ervaren. Aan ons om  ervoor te zorgen, dat het daar behaaglijk en goed is.

Nabootsen

Als het kind nog veilig in de baarmoeder zit, voelt het de stemming van moeder. Na de geboorte zijn kind en moeder/opvoeder ook nog lang met elkaar verbonden. Het kind doet mee in de stemming  en de intentie van de volwassenen om hem heen. Wat wil je een kind laten beleven? Wil je een kind voordoen dat het leven gehaast is met drukte en stress, of dat er rust, respect en levensvreugde is? We zijn zelf hierin ons grootste instrument. Kinderen spiegelen ons. Zie je drukke kinderen, ga dan eerst bij jezelf te rade, ben ik druk? Of praten we te veel tegen het kind? Geven we keuzes of stellen we veel vragen, dan wordt het druk in het hoofd van het jonge kind. Kinderen leven in het hier en nu. Mooi om daar als opvoeder bij aan te sluiten. Zoek bij jezelf de rust en ga met je aandacht in contact met je eigen lijf.

Wij noemen dat nabootsenswaardig zijn. We leren kinderen het leven door voor te doen. Dit vraagt bewust zijn van hoe je doet en wat je doet.

Het is heel druk in de groep van Margot, de kinderen rennen en joelen. Net nu ze het zo druk heeft! Zou er storm op komst zijn? Margot zou kunnen verschonen, zodat ze snel naar buiten kunnen. Maar ze besluit op de grond te gaan zitten, pakt een boekje en gaat zachtjes voorlezen. Eerst gaat één kind bij haar zitten, al gauw wil een ander kind op schoot en komt de rest erbij. Margot geniet van het rustmomentje, dan maar iets later naar buiten. Het boekje heeft mooie platen over storm en de herfst en sluit aan bij waar de kinderen mee bezig zijn. De rust keert terug.

Ritme

Ritme is belangrijk. Het geeft houvast, veiligheid en voorspelbaarheid. Het dag- en nachtritme, ritme van in- en uitademen, van eten en uitscheiden, van slapen en waken. Maar ook het ritme in het jaar geeft herkenning en houvast. We besteden dan ook aandacht aan de seizoensfeesten. Het zijn ook momenten om met de kinderen te vieren, als parels in de ketting van het jaar. Het hoeft helemaal niet groots. Heel klein kan het al magisch zijn.

Het is Sint Jansfeest op 24 juni, rond de langste dag van het jaar is. In de zandbak is een vuurtje gemaakt in een vuurschaal. De kinderen hebben houten stokjes met rode en oranje slierten van crêpe- papier en zwaaien ermee. Bloemenkransen op het hoofd en we zingen: “Hoor je het zingen van het vuur?” Blije gezichten starend in het vuur, onder de indruk van dit bijzondere moment.

Huishouden

Tegenwoordig moet alles het liefst zo snel en makkelijk mogelijk. Waardoor veel handelingen voor kinderen onnavolgbaar geworden zijn. De was verdwijnt in een ‘toverapparaat’ en komt er schoon uit, maaltijden gaan in een ‘toverdoos’ en komen er klaar uit. We denken in producten en minder in processen. Terwijl juist de processen heel waardevol zijn voor kinderen. Samen een wasje doen, broodje kneden en bakken, vegen en matten kloppen. Kinderen beleven er plezier aan, leren dat je ergens moeite voor moet doen. Mogelijk is de lasagne lekkerder bij de traiteur en minder perfect als we het zelf maken, maar dan mist het eigenheid. Wat heeft meer waarden: zelf cadeautje maken voor kinderen of kopen?

Gebruik het huishouden als ritme in de dag, mee mogen doen, het leven leren en krachten op doen door de vaste gewoontes (zie ook pedagogisch beleidsplan).

De kinderen druppelen naar binnen bij het zachte licht van de zoutlampen. Op tafel een porseleinen beslagkom met meel. Eén van de kinderen giet er warm water met gist bij, een andere mag roeren. Dan gaan de handjes in het deeg en moet er gewerkt worden. Het wordt heel stil. Dat kneden is best een klus. Op de ovenplaat verschijnen steeds meer ‘bolletjes’ gekneed in allerlei vormen. Dan is er geduld nodig, het deeg moet rijzen. Als ze de oven ingaan, komen de kinderen voor het raampje in de oven kijken, wat gaat het nu lekker ruiken! Ze krijgen al echt trek.